Salderingsregeling kort uitgelegd
Jarenlang was de salderingsregeling de grote aanjager van zonnepanelen in Nederland. Overdag opgewekte stroom die je niet direct verbruikte, vloeide terug het net op. ’s Avonds en in de winter nam je weer stroom af van je energieleverancier. Op de jaarafrekening streepte de energieleverancier die twee stromen 1-op-1 tegen elkaar af. Was je opwek even hoog als je verbruik? Dan betaalde je per saldo nul euro én verviel de energiebelasting over dat deel.
Zowel particulieren als kleine bedrijven maakten dankbaar gebruik van dit systeem. Maar door het enorme succes loopt het energienet tegen zijn grenzen aan.
Waarom de overheid ingrijpt
Het kabinet heeft besloten om de salderingsregeling per 2027 in één keer af te schaffen. Dat besluit komt voort uit een combinatie van factoren. Allereerst speelt netcongestie een grote rol: het overvolle energienet kan de gigantische pieken op zonnige middagen steeds moeilijker verwerken, wat vaker leidt tot uitvallende omvormers. Daarnaast spelen de schatkist en belastinginkomsten mee, omdat de Rijksoverheid door de regeling jaarlijks honderden miljoenen euro’s aan energiebelasting misloopt. Tot slot speelt de kostenverdeling een rol; energieleveranciers reageerden eerder immers al op de hoge onbalanskosten door specifieke terugleverkosten in rekening te brengen bij zonnepaneelbezitters. Met de volledige afschaffing wil de overheid een eenduidig speelveld creëren en huishoudens stimuleren om hun stroom direct te gebruiken op het moment dat de zon schijnt.
Wat er verandert per 1 januari 2027
Vanaf 2027 verdwijnt de fiscale verrekening volledig. Stroom afnemen van het net en stroom terugleveren worden twee losstaande transacties. Over elke kWh die je afneemt, betaal je de volledige stroomprijs inclusief btw en energiebelasting.
Om te begrijpen hoe groot de omslag is, helpt het om de situaties vóór en na 2027 direct naast elkaar te leggen. Tot en met 31 december 2026 werkt het energienet voor zonnepaneelbezitters als een soort opslag: alle stroom die je overdag teruglevert, streep je op de jaarafrekening direct weg tegen de stroom die je op een later moment afneemt, inclusief alle belastingen.
Maar vanaf 1 januari 2027 worden afname en teruglevering twee volledig gescheiden transacties. Je betaalt dan over iedere kilowattuur die je van het net haalt de volle stroomprijs én alle energiebelasting. Tegenover die afname staat dat je voor de stroom die je teruglevert een vergoeding ontvangt van je leverancier, maar die ligt een stuk lager dan het tarief dat je betaalt voor je verbruik. Waar het tijdstip van je energieverbruik voorheen dus nauwelijks uitmaakte, wordt het vanaf 2027 financieel cruciaal om opgewekte stroom direct zelf te verbruiken of op te slaan.
Terugleververgoeding
Voor stroom die je in 2027 nog op het net zet, krijg je een terugleververgoeding. Om te voorkomen dat energieleveranciers hier misbruik van maken, geldt tot ten minste 2030 een wettelijk minimum: de vergoeding moet minimaal 50% bedragen van het kale leveringstarief (het tarief zonder belastingen).
Impact op terugverdientijd en energiecontracten
Betekent dit dat zonnepanelen hun waarde verliezen? Zeker niet: ze blijven rendement opleveren over hun totale levensduur van 25 jaar. Wel loopt de gemiddelde terugverdientijd op van circa 5 tot 6 jaar naar zo’n 8 tot 10 jaar.
Voor bedrijven met kantooruren verandert er vaak minder, omdat zij het merendeel van de energie al direct overdag verbruiken. Consumenten moeten daarentegen kritischer kijken naar hun energiecontract:
-
Vaste en variabele contracten: Leveranciers tonen bij meerjarige contracten nu al gescheiden voorwaarden en tarieven voor de periodes vóór en ná 1 januari 2027 (met name gericht op terugleverkosten en vergoedingen).
-
Dynamische contracten: Contracten waarbij de stroomprijs per uur wisselt, bieden kansen voor wie het verbruik (zoals de wasmachine of warmtepomp) geautomatiseerd afstemt op zonnige uren met lage of negatieve prijzen.
Verhoog je eigen verbruik
Wie wil voorkomen dat energiekosten na 2027 stijgen, moet zijn eigen verbruik verhogen van de huidige landelijke norm (circa 30%) naar 50% tot 60% of hoger.
-
Slimme sturing: Gebruik timers om zware verbruikers (vaatwasser, wasmachine, warmtepomp) overdag te laten draaien.
-
Elektrisch rijden: Laad de elektrische auto zoveel mogelijk op tijdens de zonnigste uren.
-
Energie-opslag (Thuisbatterij): Door het vervallen van salderen verbetert de businesscase voor thuisbatterijen. Met een batterij vang je het verschil tussen dag en nacht op. Let wel op: een thuisbatterij overbrugt voornamelijk dagelijkse schommelingen en lost de seizoensverschillen (veel opwek in de zomer, weinig in de winter) niet volledig op.